Biuletyn Polskiego Towarzystwa Suicydologicznego
sierpień/wrzesień 2018 (nr 3)

Drodzy Suicydologowie,

10 września obchodzimy Światowy Dzień Zapobiegania Samobójstwom. Z uwagi na to, wrześniowy numer biuletynu PTS skupia się na organizowanych przez nasze Towarzystwo przedsięwzięciach – spocie prewencyjnym oraz serii wykładów otwartych Życie warte jest rozmowy. Zajmiemy się ponadto reportażem Faktu na temat samobójstwa Leszka Millera Juniora i reakcją opinii publicznej z jaką się spotkał. W numerze znajdą też Państwo ciekawe artykuły na temat dwóch grup ludzi znajdujących się w mniejszości. Są nimi osoby ze spektrum autyzmu i członkowie społeczności LGBTQ.

Chcielibyśmy, aby nasz newsletter przyczynił się do rozpowszechniania ważnych i różnorodnych inicjatyw w naszym środowisku, do których nie zawsze każdy z nas ma dostęp. Z tego powodu zapraszamy do wysyłania na naszego redakcyjnego maila biuletyn.pts@gmail.com informacji o wszelkich interesujących wydarzeniach. Dzięki temu inicjatywy te zyskują zainteresowanych nimi odbiorców, a nasz biuletyn może poszerzać zakres działania.

Napisz do redakcji

(Prosimy również o rozpowszechnianie informacji na temat naszej inicjatywy wśród potencjalnych zainteresowanych, szczególnie członków regionalnych oddziałów PTS. Osoby chcące dołączyć do subskrypcji zapraszamy do kontaktu na podany wyżej adres e-mail.)

W ostatnim czasie

27 sierpnia, Polskie Towarzystwo Suicydologiczne uruchomiło kampanię społeczną Życie warte jest rozmowy. Hasło kampanii ma pokazywać, że osobom w kryzysie psychicznym pierwszej pomocy może udzielić każdy – często wystarczy wysłuchać problemów drugiej osoby. Akcja chce też zachęcić osoby borykające się z problemami do otworzenia się na oferowaną pomoc, nie bać się poprosić o nią i przyjąć.

Kampanii towarzyszy pierwszy profesjonalny spot prewencyjny Życie warte jest rozmowy, zrealizowany przez członków Polskiego Towarzystwa Suicydologicznego. Spot nie skupia się na popełnieniu samobójstwa, a raczej pokazuje brak społecznej empatii względem osób w kryzysie. Jest to coś, co nie tylko można zauważyć, ale także powstrzymać środkami dostępnymi każdemu – rozmową i odrobiną współczucia.

Akcja objęła swoim zasięgiem przede wszystkim media społecznościowe oraz internet, ale również prasę drukowaną, radio i telewizję. Wywiady z koordynatorką i pomysłodawczynią projektu, Halszką Witkowską, pojawiły się w:  Dzienniku Gazecie PrawnejTelewizji Superstacja oraz Klubie Trójki. W niektórych mediach samobójstwo najczęściej traktowane jest jako temat sensacyjny, mający zwiększyć sprzedaż albo oglądalność. Dlatego też twórcy kampanii wykorzystując naukowe i prewencyjne spojrzenie wprowadzają jego elementy do medialnego dyskursu.

Przed nami

Tegoroczny Światowy Dzień Zapobiegania Samobójstwom odbędzie się pod hasłem Pracując wspólnie by zapobiec samobójstwom. W duchu tego hasła, 10 września organizowany jest Dzień Wykładów Otwartych, Życie warte jest rozmowy. Każdy z prelegentów skupi się na wybranych aspektach problematyki samobójstwa i prewencji, a całości dopełni forum dyskusyjne dla pracowników różnych służb pomocowych. Ponadto, przez cały czas trwania wydarzenia, osoby potrzebujące pomocy będą mogły skorzystać z Pokojów Wsparcia. Dyżurujący w nich specjaliści będą udzielać konsultacji, porad i pomocy osobom w kryzysie. Wydarzenie odbywa się w Bibliotece Uniwersytetu Warszawskiego, a szczegółowy harmonogram prelekcji znaleźć można, wraz z formularzem rejestracji, na oficjalnej stronie kampanii. Serdecznie zapraszamy!

Publikacje

Jednym z celów kampanii jest destygmatyzacja ludzi dotkniętych kryzysem, jak i poszukiwanie nowych możliwości pomocy, których dostarczać może też stale rozwijająca się technologia. W ciekawym, oczekującym na publikację  studium Rogers et al. przetestowali wpływ dwóch czynników – psychoedukacji i interakcji w świecie wirtualnym – na stygmatyzację osób po probie samobójczej. Badanie wykazało, że te dwa czynniki mają duży wpływ na zmniejszenie stopnia stygmatyzacji. Z kolei Woodford i jego zespół badali zmienne wpływające na ryzyko depresji i samobójstwa wśród społeczności LGBTQ na amerykańskich kampusach. Odkryli oni, że afirmacja swojej seksualności ma charakter prewencyjny, po raz kolejny udowadniając, że przemilczenie problemu nie jest rozwiązaniem.

Redakcja periodyku naukowego Suicydologia przypomina, że termin zbierania artykułów do nadchodzącego X tomu rocznika mija 15 września, a więc już za niecałe dwa tygodnie – propozycje tekstów prosimy przysyłać na adres brodniak47@gmail.com.

W mediach

Na początku września w mediach szeroko komentowana była samobójcza śmierć Leszka Millera Juniora, syna byłego premiera. Niestety niektóre z redakcji nie zastosowały się do wytycznych WHO, czego sztandarowym przykładem jest okładka Faktu. Nadzieję budzi jednak natychmiastowy i głośny sprzeciw opinii publicznej , która wymusiła szybkie przeprosiny, a później i rezygnację ze strony redaktora naczelnego tygodnika. Autor artykułuo przedwczesnej śmierci żużlowca Tomasza Jędrzejaka zdecydowanie lepiej podjął temat samobójstwa znanej osoby. Autor nie skupiał się na szczegółach czynu, ale opowiedział o osobie, jej dziedzictwie, rozważał to, jak tragicznym krokiem była decyzja sportowca, a nawet zakończył artykuł wykazem telefonów pomocowych. Niestety artykuł nie w pełni przestrzega zaleceń WHO: w nagłówku pojawia się informacja na temat popełnienia samobójstwa.

W mediach zachodnich z kolei newsem jest raport amerykańskiego FFBHA, stwierdzający, iż pomimo corocznych pożarów lasów w Kalifornii w 2017 roku więcej strażaków popełniło samobójstwo, niż zmarło w trakcie wykonywania zawodu. Można zauważyć, że szkolenia przygotowują strażaków, oraz osoby wykonujące inne zawody podwyższonego ryzyka, do właściwego reagowania w sytuacji kryzysowej, nie zawsze jednak są skuteczne w radzeniu sobie z własnymi problemami. Naprzeciw tej potrzebie wychodzi autorka felietonu w Cosmopolitan.  Sugeruje ona, aby skupić uwagę medialnych narracji raczej na tych, którzy przeżyli swoje próby samobójcze, niż na zmarłych w celu opowiedzenia „tych historii o samobójstwie, których się nie słyszy”. Zwraca też uwagę na to, że w zapobieganiu samobójstwom skuteczne mogą się okazać lekcje życia udzielone przez ocalonych. Dlatego zaprasza do otwartej rozmowy wiele kobiet i daje im przestrzeń na opowiedzenie ich historii przeżycia. Tak jak przytoczone wcześniej kampanie społeczne, obraca ona historie cichego smutku w pozytywną siłę zmiany.

Niestety, jak pokazuje niedawny artykułopublikowany w The Atlantic, nie zawsze łatwo jest rozpoznać osoby w kryzysie presuicydalnym. Publikacja podejmuje temat osób ze spektrum autyzmu, których niestandardowe modele zachowań mogą utrudniać lub uniemożliwiać rozpoznanie stanów kryzysowych. Kamieniem milowym w rozwoju ogólnodostępnej prewencji jest bez wątpienia planowane uczynienie linii kryzysowej w USA numerem trzycyfrowymrównoważnym z 911. Ma to w przyszłości zapewnić nie tylko szybki dostęp do pomocy dla osób w stanie presuicydalnym, ale też lepsze finansowanie takich linii.

Jako przykłady projektów walczących z problemem samobójstwa wśród zmarginalizowanych grup warto przytoczyć dwie inicjatywy skupione na wspieraniu osób LGBTQ. Pierwszą z nich jest niedawno rozpoczęta kampania As You Are, dzieło Biden Foundation. Joe Biden, jako twarz akcji, nakłania młodzież LGBTQ do walki o życie oraz akceptację poprzez dzielenie się swoją historią, samostanowienie i akceptację siebie. Choć samobójstwo jest jedynie jednym z wielu wątków podejmowanych przez autorów projektu, to promowane metody wpisują się w eksplorowane w tym numerze wątki detabuizacji, afirmacji i rozmowy, ratujących w najprostszy sposób z najcięższych sytuacji.

Drugą inicjatywę podjęła być może najbardziej wyspecjalizowana i doświadczona organizacja prewencyjna w USA, a mianowicie The Trevor Project. . Od 1998 roku wspiera ona osoby LGBTQ w wieku do 25 lat. Instytucja prowadzi linie kryzysowe, czat i usługi SMS. Ponadto zajmuje się organizacją kursów, szkoleń, badań i wielu innych przedsięwzięć mających na celu pomoc w odnalezieniu się w społeczeństwie. Często są one skierowane też do osób spoza społeczności LGBTQ, nieraz osób starszych, które edukowane są w zakresie potrzeb i trudności osób nieheteronormatywnych. Ten sposób działania zwiększa szanse na skuteczność projektu, gdyż wpływa na system z dwóch stron. Wpływ ten jest niezaprzeczalnie potrzebny – samobójstwo i myśli samobójcze dotykają grupę LGBTQ od pięciu do dwudziestu razy częściej, niż młodzież heteronormatywną.

Potrzebujesz pomocy?
800 70 2222 – bezpłatne Centrum Wsparcia dostępne 24h na dobę, 7 dni w tygodniu | email | czat| 116 123 – bezpłatny Kryzysowy Telefon Zaufania dla dorosłych, dostępny codziennie od 14.00 do 22.00

Redakcja biuletynu

Halszka Witkowska (red. nacz.) – Paulina Durakiewicz – Dominika Filipowicz – Zuzanna Kiwerska – Sebastian Różycki

Napisz do redakcji

Niniejszy biuletyn wysyłany jest do wszystkich znanych nam adresów członkowskich Polskiego Towarzystwa Suicydologicznego. Jeżeli nie życzysz sobie go otrzymywać, kliknij tutaj.

©2018 Polskie Towarzystwo Suicydologiczne